Default thumbnail.Default thumbnail.

วันเสรีภาพสื่อมวลชนโลกยุคโควิด วารสารศาสตร์แห่งความจริงยิ่งสำคัญ

  เมื่อ: วันอังคาร, พฤษภาคม 12th, 2020, หมวด highlight, ข่าวเด่น

วันเสรีภาพสื่อมวลชนโลกยุคโควิด วารสารศาสตร์แห่งความจริงยิ่งสำคัญ

 

นางสาวสุภิญญา กลางณรงค์ ผู้ร่วมก่อตั้งโครงการ Cofact.org เปิดเผยว่า ทุกวันที่ 3 พฤษภาคมของทุกปีถือเป็นวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก (World Press Freedom Day)  ที่กำหนดโดยองค์การยูเนสโก (UNESCO) โดยแต่ละประเทศจะหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพในการจัดสัมมนาใหญ่ ปีนี้ต้องงดกิจกรรมแต่ยังมีการรณรงค์ออนไลน์ทั่วโลก ยูเนสโกได้กำหนดธีมวันเสรีภาพสื่อในยุคโรคระบาดโควิด19ว่า “วารสารศาสตร์ที่ปราศจากความกลัวและความลำเอียง” (Journalism without Fear or Favor) หมายถึงควรเน้นรายงานข้อเท็จจริงรวมถึงแสวงหาความจริง และ รณรงค์เรื่องการสื่อสารในยุควิกฤตโควิด19ว่า เราต้องใช้แนวคิดในการตั้งคำถาม “อย่าปล่อยข่าวลือ ร่วมค้นหาความจริงด้วยการตรวจสอบข้อเท็จจริงและข้อมูลข่าวสาร เป็นช่วงเวลาที่เราต้องการความจริง และ สรีภาพสื่อในการค้นหาความจริงยิ่งขึ้นกว่าเดิม” รวมทั้งได้ขอบคุณสื่อมวลชนที่ทำหน้าที่อย่างหนักในช่วงโรคระบาดนี้และบอกว่านอกจา หมอ พยาบาล แล้วก็มีข้อมูลข่าวสารที่เป็นจริงในการช่วยชีวิตคนได้ และ ในยุคนี้สื่อมีความสำคัญเสมือนเป็นหน้ากากป้องกันไวรัสข่าวลวง

เอกสารเผยแพร่ขององค์การยูเนสโก สรุปประเด็นสำคัญในเรื่องเสรีภาพการแสดงออกและพัฒนาการของสื่อในยุคโควิด 19 ไว้ดังนี้

  1. ข้อมูลลวงด้านโรคระบาด(Dis-infodemic) ที่อันตรายเกิดขึ้นมาซ้ำเติมปัญหาโรคระบาดให้หนักหน่วงขึ้น
  2. มีองค์กรสื่ออิสระเกิดขึ้นเพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลข่าวสารลวง (Fact checkers) ที่ท้าทายและจำเป็นมากยิ่งขึ้น
  3. บรรษัทแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียลุกขึ้นมาช่วยแก้ปัญหาแต่สังคมก็เรียกร้องความโปร่งใสในปฏิบัติการณ์มากขึ้นอีก
  4. กฎกติกาของรัฐนำไปสู่มาตการที่กระทบสิทธิมนุษยชนมากยิ่งขึ้น
  5. การทำงานของนักข่าวที่ต้องการเปิดเผยข้อเท็จจริงให้คนรับรู้ ทำให้มีความเสี่ยงต่อชีวิต
  6. ผลกระทบจากโรคระบาดในทางเศรษฐกิจอาจส่งผลต่อความอยู่รอดขององค์กรสื่อ
  7. ท่ามกลางวิกฤติโรคระบาดที่เกิดขึ้น ยังมีโอกาสในการยืนหยัดหลักการวารสารศาสตร์

ทีมงาน Cofact.org ได้สรุปความบางส่วนจากเอกสารขอองค์การยูเนสโกว่าด้วยเรื่องปัญหาข่าวลวง ตั้งแต่การระบาดของไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่เกือบทุกประเทศทั่วโลก ทำให้การเผยแพร่ข้อมูลเท็จแพร่ไปเร็วไม่แพ้เชื้อไวรัส  ข้อมูลลวงเหล่านั้นมีผลต่อเส้นทางการติดเชื้อ และทำให้เกิดความสับสนในการรับมือโรคระบาดทั่วโลกของแต่ละสังคมด้วย

จากรายงานขององค์การยูเนสโก นายอังตอนียู กูแตรึช เลขาธิการสหประชาชาติ (UN)  ได้ออกมาเตือนว่าการแพร่กระจายของข้อมูลลวงถือเป็นศัตรูใหญ่ในการรับมือกับโรคระบาด เช่นเดียวกับทางองค์การอนามัยโลก(WHO)  ที่ได้ให้คำนิยามโรคระบาดข้อมูลข่าวสารว่าเป็นโรคอันดับสองรองจากโรคระบาดโควิด19 เพราะการระบาดของข้อมูลข่าวสารหรือ “Infodemic”   (อินโฟเดอมิก)  คือสภาวะความท่วมท้นของข้อมูลที่แพร่ระบาดอย่างรวดเร็วทั้งจริงบ้างลวงบ้าง ส่งผลให้ผู้คนไม่สามารถหาแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือและไว้ใจได้เมื่อถึงเวลาจำเป็นต้องใช้  ดังนั้นหลักการทางวารสารศาสตร์จึงเป็นหัวใจสำคัญในยุคโรคระบาดข้อมูลข่าวสารนี้ เพื่อต่อสู้กับมายาคติ ข่าวลือทั้งหลาย ป้องกันไม่ให้ข้อมูลลลวงแพร่กระจายต่อไปวงกว้าง

สุภิญญาสรุปประเด็นว่า ได้มีข้อเรียกร้องให้บรรษัทแพลตฟอร์มด้านสื่อสังคมออนไลน์อาทิ  เฟซบุ๊ก ยูทูป กูเกิ้ล ทวิตเตอร์และอื่นๆ ออกมาร่วมรับผิดชอบแก้ปัญหาให้มากขึ้นแม้ที่ผ่านมาจะทำบ้างแล้วแต่ยังไม่มากพอ เช่นการลบเนื้อหาที่พิสูจน์แล้วว่าเท็จและเป็นอันตรายต่อสุขภาพ การขึ้นคำเตือนผู้ใช้งาน การสนับสนุนงบประมาณให้สื่อในแต่ประเทศร่วมตรวจสอบข้อเท็จจริง การแบ่งรายได้จากโฆษณา และการเปิดเผยข้อมูลเพื่อความโปร่งใสในการดำเนินงานของบรรษัทด้านแพลตฟอร์มการสื่อสารต่อสาธารณะให้มากขึ้น   อย่างไรก็ตามการกำกับดูแลเนื้อหาโดยแพลตฟอร์มยังต้องเป็นไปตามหลักการด้านสิทธิมนุษยชนที่รองรับเสรีภาพในการแสดงออก การจำกัดเนื้อหาต้องแน่ชัดแล้วว่าไม่ขัดต่อหลักเสรีภาพพื้นฐาน เป็นต้น

สุภิญญา กล่าวเพิ่มเติมว่า Cofact.org ร่วมแสดงเจตจำนงสนับสนุนแนวทางและข้อเสนอขององค์การสหประชาชาติและยูเนสโกในเรื่องดังกล่าวในวาระวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลกปีนี้ พร้อมทั้งทำงานเปิดพื้นที่ให้ภาคประชาสังคมในเมืองไทยร่วมกันตรวจสอบข้อมูลข่าวสารที่กระทบต่อสุขภาพของประชาชนในภาวะโรคระบาดโควิดยังคงดำเนินต่อไป  เพราะเราก็เชื่อมั่นในวารสารศาสตร์แห่งความจริงโดยปราศจากความกลัวและความลำเอียง การไม่เชื่อหรือเชียร์อะไรโดยง่ายแต่ต้องมีการสืบค้นข้อมูลว่าอะไรจริงอะไรลวงเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันของสังคม ผู้ใช้สื่อต้องตั้งสติในการวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารที่กระทบสุขภาพและหยุดแพร่การระบาดของไวรัสข่าวสาร  ดังคำขวัญรณรงค์ของยูเนสโกที่ว่า “เราต้องไม่ปิดตา (จากความจริง) เพื่อปกป้องตัวเราเอง”  (แม้ว่าจะต้องใส่หน้ากากเพื่อปิดจมูกและปากป้องกันตนเองจากเชื้อไวรัสโคโรนาก็ตาม)

 

เอกสารเผยแพร่ขององค์การยูเนสโก (ภาษาอังกฤษ)

บทความแปลวันเสรีภาพสื่อมวลชนโลก

 

แท็ก คำค้นหา

  เมื่อ: วันอังคาร, พฤษภาคม 12th, 2020, หมวด highlight, ข่าวเด่น
ปฏิทิน
พฤศจิกายน 2020
วันจันทร์ วันอังคาร วันพุธ วันพฤหัส วันศุกร์ วันเสาร์ วันอาทิตย์
ตุลาคม 26, 2020 ตุลาคม 27, 2020 ตุลาคม 28, 2020 ตุลาคม 29, 2020 ตุลาคม 30, 2020 ตุลาคม 31, 2020 พฤศจิกายน 1, 2020
พฤศจิกายน 2, 2020 พฤศจิกายน 3, 2020 พฤศจิกายน 4, 2020 พฤศจิกายน 5, 2020 พฤศจิกายน 6, 2020 พฤศจิกายน 7, 2020 พฤศจิกายน 8, 2020
พฤศจิกายน 9, 2020 พฤศจิกายน 10, 2020 พฤศจิกายน 11, 2020 พฤศจิกายน 12, 2020 พฤศจิกายน 13, 2020 พฤศจิกายน 14, 2020 พฤศจิกายน 15, 2020
พฤศจิกายน 16, 2020 พฤศจิกายน 17, 2020 พฤศจิกายน 18, 2020 พฤศจิกายน 19, 2020 พฤศจิกายน 20, 2020 พฤศจิกายน 21, 2020 พฤศจิกายน 22, 2020
พฤศจิกายน 23, 2020 พฤศจิกายน 24, 2020 พฤศจิกายน 25, 2020 พฤศจิกายน 26, 2020 พฤศจิกายน 27, 2020 พฤศจิกายน 28, 2020 พฤศจิกายน 29, 2020
พฤศจิกายน 30, 2020 ธันวาคม 1, 2020 ธันวาคม 2, 2020 ธันวาคม 3, 2020 ธันวาคม 4, 2020 ธันวาคม 5, 2020 ธันวาคม 6, 2020